پرسش پیشین: دفترچهی دوران اضطرار چیست؟
در دفترچه دوران اضطرار چه اختیاراتی برای شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر دوران گذار در نظر گرفته شده است؟
برای پاسخ به این سؤال، ابتدا میبایست به اختصار به بخشی از محتوای این دفترچه اشاره شود.
نهادهای تصمیمگیری در این دوران چنین هستند:
- نهاد خیزش ملی: که نقش قوهی مقننه در دوران گذار را داراست و تصمیماتی بسیار کلیدی به عهدهی این نهاد است.
- دولت گذار: نقش قوهی مجریه در دوران گذار را داراست و علاوه بر مسئولیتهای کشوری نظیر اقتصاد، امنیت و امور بینالملل، این نهاد برگزار کنندهی تمام همهپرسیها و انتخاباتهای این دوران است.
- دیوان گذار: نقش قوهی قضاییه را داراست و علاوه بر مسئولیتهای معمول، اجرای عدالت انتقالی برای سران رژیم جمهوری اسلامی به عهدهی این نهاد است. البته شکل عدالت انتقالی در یک همهپرسی معین خواهد شد.
اختیارات شاهزاده رضا پهلوی به صورت بسیار مختصر و ساده در شکل زیر نمایش داده شدهاند. در ادامه، این اختیارات را از متن دفترچه نقل یا بازنویسی میکنیم.

اختیارات شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر خیزش ملی در رابطه با این سه نهاد چنین است:
- «نصب و عزل رؤسای هر سه نهاد با پیشنهاد نهاد خیزش ملی (که مستلزم رأی اکثریت مطلق هموندان است) و با تأیید رهبر خیزش ملی انجام میپذیرد.»
- نهاد خیزش ملی: «هموندان نهاد خیزش ملی، که گوناگونی و رنگارنگی ملت یکپارچه ایران را نمایندگی خواهند کرد، از سوی رهبر خیزش ملی منصوب میگردند. برای تغییر تعداد کل هموندان و عزل یک هموند، رای اکثریت مطلق هموندان نهاد و تایید رهبر خیزش ملی الزامی میباشد.»
- دولت گذار:
- وزرا توسط رئیس دولت و نهاد خیزش ملی انتخاب میشوند و شاهزاده رضا پهلوی نقش مستقیم در آن ندارد.
- «شاکله دولت گذار (به عنوان نمونه، تعداد وزارتخانهها، سازمان ها و نهادها) امری است که در وقت مقتضی، توسط دولت گذار و در مشورت با نهاد خیزش ملی و تایید رهبر خیزش ملی مشخص خواهد شد.»
- دیوان گذار: مورد خاصی برای این نهاد ذکر نشده است.
همچنین در رابطه با مدت دورهی گذار، چنین آمده: «هرگونه تمدید برای بیش از شش ماه، نیازمند تصویب هر سه نهاد (نهاد خیزش ملی، دولت گذار و دیوان گذار) و تایید رهبر خیزش ملی است؛ و چنانچه تمدید مورد نیاز برای بیش از ۱۲ ماه باشد، برگزاری یک همهپرسی نیز ضرورت خواهد داشت.»
در پایان، در این دفترچه، روند مشخصی برای منحل شدن خودبخودی این سه نهاد نیز ذکر شده که همراه با انحلال آنها، اختیارات شاهزاده رضا پهلوی هم پایان مییابد.
واضح است که اختیارات رهبر دورهی گذار قابل ملاحظه هستند. آیا این میتواند مشکل آفرین باشد؟ ایا راه دیگری برای سپری مردن دوران گذار وجود دارد؟ رجوع کنید به
- آیا اختیارات زیاد شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر دورهی گذار به معنی استبداد است؟
- پذیرش رهبری یک فرد چه معنایی دارد؟
پرسش پسین: آیا اختیارات زیاد شاهزاده رضا پهلوی به عنوان رهبر دورهی گذار به معنی استبداد است؟